इतिहास

८ जुलै १९३९ हो दीस कोंकणाच्या आनी कोंकणिच्या इतिहासांत व्हडा म्हत्वाचो जावन आसा. त्या दिसा कारवार शरांत हजारांवयर कोंकणी भाशीक लोक एकटावले. आपली इतली वर्सां उबंत पडिल्ली गोड-म्होंवी, सोबीत, सुदंर , तेजीश्ट आनी ओजीश्ट आवयभास वयर उखलपाच्या वावराची म्हूर्तमेड तांणी त्या पवित्र थळांत रोयली.

त्या दिसा थंय पयली कोंकणी परिशद भरिल्ली. परिशदेचे संस्थापक आनी कर्तृत्वी कार्यदर्शी भौ. माधव मंजनाथ शणै शानभाग हांणी परशदेक जमिल्ल्या लोकांक मायेन येवकार दिवन परिशदेचे हेतू कितें ते सांगले:

  • कोंकणी भास उलोवपी वेगवेगळ्या प्रांतांतल्या लोकांची एकवट घडवंचो.
  • कोंकणी भाशेविशीं लोकांच्या मनंतलो कंटाळो नासो करून लोकांभितर कोकणी भाशेचो माग वाडोवंचो.
  • कोंकणी भास एकरूपी करूंक वावुरचें.
  • कोकणी भाशेची मूळ आनी राष्ट्रीय लिपी जी देवनागरी तीच कोंकणी भाशेक उपकारावंची.
  • कोंकणी सरस्पत आनी संस्कृताय वाढोवंची आणि विस्तारावंची.

परिशदेचें दूसरें अधिवेशन उडुप्पी शारांत आनी तीसरी बसका मुंबय जालली.  गोंय स्वतंत्र जायत मेरेन परिशदेचीं अधिवेशनां मुंबयत जाल्लीं.  १९४२ ते १९६२ मेरेनच्या काळांतल्या राज्य कारणी, समाजिक आनी आर्थिक कारणांक लागून परिशदेचीं फकत चारूच अधिवेशनां  जाल्ली.  गोंय स्वतंत्र जावन फकत  स म्हयनांनी परिशदेचें  गोयांत पयलें अधिवेशन जालें आनी ते बसकेच्या संदर्भांत कोंकणी भाशा मंडळाची स्थपणूक जाली.   पुण  गोंयांतली त्या काळाची परिस्थिती  तशी अनुकूल नासली.  ताका लागून फुडलीं दोन अधिवेशनां घडोवन हाडपाक  काळांव जालो.

१९७४ उपरांत परिशदेचीं अधिवेशनां दोन दोन वर्सानी  भरपाक लागली.   १९४२ ते १९७४ मेरेन  दोन अधिवेशनां सोडल्यात उरिल्लीं सगळीं मुंबयंत जाल्लीं.  कोंकणी भाशिक लोक करनाटक आनी केरळ राज्यानीय रावतात हें लक्षांत घेवन १९७६ वर्सा उपरांत त्या राज्यानीय परिशदेचीं अधिवेशनां  घडोवन हाडपा खातीर पावलां उख्ल्लीं.

परिशदेन कोंकणी समाजाच्यो त्या त्या काळाच्यो गरजो समजून घेवन त्यो भागोवपा खतीर कार्य केलां अशें  जायत्या अधिवेशनानी घेतिल्ल्या थरावां वयल्यान कळून येता.

परिशदेचें कार्य तशेंच कार्यक्षेत्र  लक्षांत घेवन  १९७८  वर्सा परिशदेन आपली  घटना तयार केली,  नांव अखिल भारतीय कोंकणी साहित्य परिशद अशें बदलून घेतलें  आनी   ह्या नांवा खाला  सोसायटीस रेजिस्ट्रेशन  एक्ट प्रमाण नोंदणी करून घेतली.  पुण अठराव्या अधिवेशनाच्या थरावाक अनसरून परिशदेचें नांव   अखिल भारतीय कोंकणी परिशद अशें बदलून नोंद करून घेतलें.  १९९९ वर्सा बेळगांव अधिवेशनांत परिशदेची नवी घटना मानून घेतली.

१९६२ पासून परिशद कोंकणी भाशा मंडळ,  गोंय हे संस्थेचे कचेरेंतल्यान वावर करताली.   २००५ वर्सा  सावन परिशद पणजेच्या आपले कचेरींतल्यान  काम करीत आसा.